راهاندازی فروشگاه لبنیات نیازمند ترکیبی از تجهیزات تخصصی برای حفظ کیفیت محصولات فاسدشدنی، آموزشهای بهداشتی و طی مراحل قانونی اخذ مجوز است. تمرکز اصلی این کسبوکار بر تازگی، بهداشت و سرعت عمل در نگهداری است.
۱. تجهیزات و امکانات فروشگاه
تجهیزات اصلی باید دمای استاندارد نگهداری لبنیات را تضمین کنند و برای نمایش جذاب محصولات به کار روند.
الف) تجهیزات اصلی نگهداری و سرمایش
- یخچالهای ویترینی عمودی (Display Coolers):
- برای نمایش محصولات پاستوریزه و بستهبندی شده (شیر، ماست، پنیر) و جذب مشتری.
- باید دارای سیستم سرمایش قوی و نورپردازی مناسب باشند.
- سردخانه یا یخچالهای انباری بزرگ:
- برای نگهداری حجم بالای مواد اولیه (شیر خام، خامه) یا محصولات نهایی در پشت فروشگاه.
- فریزر صندوقی یا عمودی:
- برای نگهداری بستنی، کره و سایر محصولات لبنی منجمد.
- دستگاه پاستوریزاتور کوچک (اختیاری):
- در صورتی که قصد فرآوری اولیه شیر (پاستوریزه کردن شیر خام یا ماستبندی در محل) را داشته باشید.
ب) تجهیزات فرآوری و فروش
- دستگاه شیر سردکن (Cooling Tank):
- بسیار ضروری برای فروشگاههایی که شیر خام عرضه میکنند، برای نگهداری شیر در دمای حدود 4^circC و جلوگیری از فساد.
- ترازوهای دیجیتال:
- دقیق و دارای گواهی کالیبراسیون برای فروش محصولات فلهای (مانند ماست، پنیر، کره، خامه).
- کانتر فروش و صندوق:
- کانتری با سطح مناسب برای بستهبندی و صندوق POS (پایانه فروش) برای ثبت دقیق فروش و موجودی.
- سینک استیل ضدزنگ دوقلو:
- برای شستشوی ظروف و رعایت بهداشت.
ج) امکانات زیرساختی
- سیستم تهویه مناسب:
- برای جلوگیری از تجمع رطوبت و حفظ محیط خشک و خنک.
- کف و دیواره قابل شستشو:
- استفاده از سرامیک یا کاشیهای روشن و قابل شستشو در کل فضای فروشگاه و انبار برای رعایت کامل بهداشت.
۲. دورهها و آموزشهای تخصصی
موفقیت در این شغل به شدت وابسته به دانش بهداشت مواد غذایی و کیفیت تولید است.
الف) آموزشهای بهداشتی (الزامی)
- کارت بهداشت:
- تمامی پرسنل شاغل در فروشگاه باید دورههای بهداشت عمومی را گذرانده و کارت بهداشت معتبر را از مراکز بهداشت دریافت کنند.
- اصول HACCP در لبنیات:
- آشنایی با نقاط کنترل بحرانی (Critical Control Points) در فرآوری و نگهداری لبنیات برای جلوگیری از رشد باکتریها و فساد.
- استانداردهای نگهداری:
- آموزش دمای استاندارد نگهداری برای هر محصول (مانند نگهداری ماست در 4^circC و شیر در 2^circC).
ب) آموزشهای تخصصی تولید (در صورت تولید در محل)
- آموزش فرآوری ماست و پنیر:
- کسب دانش در مورد کشتهای آغازگر (Starter Cultures)، آنزیمها و تکنیکهای سنتی برای تولید ماست، پنیر لیقوان، یا پنیر تبریزی.
- تست کیفیت شیر خام:
- آموزش روشهای ساده تست کیفیت شیر خام (مانند تست دانسیته و اسیدیته) برای اطمینان از کیفیت مواد اولیه دریافتی.
۳. مجوزهای لازم و نهادهای مربوطه
راهاندازی فروشگاه لبنیات نیازمند طی مراحل قانونی از چند نهاد اصلی است:
الف) اتحادیه صنفی
- اتحادیه مربوطه:
- عموماً اتحادیه صنف فروشندگان فرآوردههای لبنی یا اتحادیه صنفی مرتبط با مواد غذایی.
- مجوز اصلی: جواز کسب:
- مراحل شامل ثبت نام در سامانه ایرانیان اصناف، ارائه مدارک شناسایی، سند مالکیت یا اجارهنامه رسمی محل و کسب تأییدیههای اولیه.
ب) نهادهای بهداشتی و ایمنی
نهاد/سازمان | نوع مجوز یا تأییدیه مورد نیاز | نکات کلیدی |
مرکز بهداشت (وابسته به دانشگاه علوم پزشکی) | تأییدیه بهداشتی و کارت بهداشت: | مهمترین مجوز. بازرسی از محل برای تأیید شرایط فیزیکی، تجهیزات و رعایت کامل بهداشت. |
اداره اماکن عمومی (وابسته به نیروی انتظامی) | تأییدیه اماکن: | بررسی ضوابط عمومی، ساعت کار و عدم وجود موارد خلاف عرف. |
سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی | گواهی ایمنی: | تأیید سیستم اطفاء حریق، کپسولهای آتشنشانی و تجهیزات ایمنی در برابر حوادث. |
ج) امور مالی و مالیاتی
- سازمان امور مالیاتی:
- دریافت کد اقتصادی و تشکیل پرونده مالیاتی پس از اخذ جواز کسب.
- تأمین اجتماعی:
- بیمه کردن کارکنان (در صورت استخدام).
