تبدیل موتور برق بنزینی به گازسوز (LPG/CNG)، که به اصطلاح Dual-Fuel Conversion نامیده میشود، یکی از هوشمندانهترین اقدامات برای افزایش بهرهوری و کاهش هزینهها است. با توجه به قیمت بنزین و مشکلات نگهداری آن (فساد بنزین در باک)، گاز مایع (کپسول) گزینهای بسیار تمیزتر و در دسترستر محسوب میشود.
۱. چرا تبدیل به گازسوز؟ (مزایا)
- کاهش هزینه سوخت: هزینه گاز مایع (LPG) نسبت به بنزین در اکثر نقاط جهان بسیار کمتر است.
- کاهش استهلاک: گاز به دلیل نداشتن رسوبات کربنی، باعث تمیز ماندن محفظه احتراق و شمعها میشود. عمر روغن موتور در حالت گازسوز تا ۲ برابر افزایش مییابد.
- ماندگاری سوخت: بنزین پس از ۶ ماه خاصیت خود را از دست میدهد و باعث گرفتگی کاربراتور میشود، اما گاز سالها در کپسول سالم میماند.
- آلودگی کمتر: خروجی اگزوز در حالت گازسوز فاقد دوده و بو است، که برای محیطهای نیمهبسته بسیار حیاتی است.
۲. قطعات مورد نیاز (کیت تبدیل)
برای تبدیل موتور برق، شما به یک کیت دوگانهسوز (Hybrid Carburetor) نیاز دارید. این کیت شامل اجزای زیر است:
- کاربراتور دوگانهسوز: جایگزین کاربراتور اصلی موتور برق میشود که دارای ورودی همزمان بنزین و گاز است.
- رگولاتور (Zero Governor): وظیفه تنظیم فشار گاز ورودی متناسب با مکش موتور را دارد (تنها زمانی گاز را آزاد میکند که موتور در حال مکش باشد).
- شیلنگ و اتصالات فشار قوی: برای اتصال کپسول به رگولاتور.
۳. مراحل گامبهگام نصب
گام اول: آمادهسازی
ابتدا شیر بنزین را ببندید و موتور را روشن نگه دارید تا بنزین باقیمانده در کاربراتور تمام شود و موتور خاموش گردد. سیم شمع را برای ایمنی جدا کنید.
گام دوم: باز کردن کاربراتور قدیمی
فیلتر هوا را باز کنید تا به کاربراتور دسترسی پیدا کنید. پیچهای اتصال کاربراتور به بلوک موتور را باز کرده و با احتیاط واشرهای کاغذی را جدا کنید (مواظب باشید واشرها پاره نشوند).
گام سوم: نصب کاربراتور جدید
کاربراتور دوگانهسوز را در جای خود قرار دهید. این کاربراتورها معمولاً دقیقاً همسایز مدل اصلی هستند (Drop-in Replacement). پیچها را محکم کرده و اهرم ساسات (Choke) و گاز (Governor) را مجدداً وصل کنید.
گام چهارم: اتصال گاز
شیلنگ کپسول گاز را به ورودی رگولاتور (که معمولاً یک قطعه گرد فلزی متصل به کاربراتور است) وصل کنید. از محکم بودن بستها اطمینان حاصل کنید.
۴. نحوه روشن کردن و تنظیم
- حالت گاز: شیر کپسول گاز را باز کنید. دکمه تخلیه هوای روی رگولاتور (Primer) را ۲ یا ۳ بار فشار دهید تا مسیر پر از گاز شود.
- ساسات: اهرم ساسات را در حالت میانه قرار دهید و هندل بزنید.
- تنظیم هوا: پس از روشن شدن، پیچ تنظیم (Load Adjustment) روی رگولاتور را به آرامی بچرخانید تا موتور به صافترین صدای ممکن (بدون لرزش) برسد.
۵. نکات ایمنی و فنی بسیار مهم
- افت توان: توجه داشته باشید که موتورها روی سوخت گاز بین ۱۰ تا ۱۵ درصد افت توان پیدا میکنند. اگر موتور برق شما ۳ کیلووات است، روی گاز حدود ۲.۶ کیلووات خروجی مفید خواهد داشت.
- یخزدگی کپسول: در استفاده طولانیمدت، کپسول گاز به دلیل تبخیر سریع سرد میشود. قرار دادن کپسول در معرض تابش آفتاب یا یک ظرف آب ولرم (نه داغ!) به تداوم جریان گاز کمک میکند.
- نشتیابی: همیشه پس از نصب، اتصالات را با کف صابون تست کنید.
جدول مقایسهای: بنزین در مقابل گاز مایع (LPG)
ویژگی | بنزین (Petrol) | گاز مایع (LPG) |
سهولت استارت | عالی | خوب (در سرما کمی سخت) |
تمیزی شمع و روغن | متوسط | عالی |
صدای موتور | بلندتر | نرمتر و کمتر |
ایمنی انبارداری | خطر تبخیر و اشتعال | ایمن در کپسولهای استاندارد |
این تبدیل یکی از بهترین پروژههای DIY (خودت انجام بده) است که هزینه آن معمولاً در کمتر از ۱۰۰ ساعت کارکرد دستگاه، از طریق صرفهجویی در سوخت بازمیگردد.
