کار با رزین اپوکسی (Epoxy Resin) یکی از جذابترین هنرهای مدرن است که به شما اجازه میدهد اجسام، گلها، رنگها و حتی قطعات فلزی ظریف را در دل یک ماده شیشهای و جاویدان حبس کنید. در سال ۲۰۲۶، رزینهای جدید با مقاومت بالاتر در برابر زرد شدن (UV Resistance) و حبابگیری خودکار، کار را برای هنرمندان خانگی بسیار سادهتر کردهاند.
در این راهنمای جامع، فرآیند ساخت مصنوعات رزینی را از صفر تا صد بررسی میکنیم.
۱. تجهیزات و مواد مورد نیاز
برای شروع به این لیست نیاز دارید:
- رزین اپوکسی و هاردنر (سختکننده): معمولاً به صورت دو جزء مجزا فروخته میشوند که باید با نسبت دقیق مخلوط شوند.
- قالبهای سیلیکونی (Silicone Molds): به دلیل انعطافپذیری، رزین بعد از خشک شدن به راحتی از آنها جدا میشود.
- ترازو دیجیتال یا پیمانه مدرج: برای رعایت نسبت دقیق ترکیب (بسیار حیاتی).
- رنگهای مخصوص رزین: پودری (صدفی)، جوهری (شفاف) یا خمیری.
- لوازم ایمنی: دستکش نیتریل، ماسک تنفسی و محیطی با تهویه مناسب.
- فندک اتمی یا سشوار: برای از بین بردن حبابهای سطحی.
۲. مراحل اجرایی گامبهگام
گام اول: آمادهسازی محیط
رزین به شدت به گرد و غبار حساس است. میز کار خود را با سفره یکبار مصرف بپوشانید و اطمینان حاصل کنید که سطح کار کاملاً تراز (Level) است؛ در غیر این صورت رزین در قالب کج خشک میشود.
گام دوم: اندازه گیری و ترکیب (نقطه بحرانی)
اکثر رزینهای هنری نسبت ۲ به ۱ دارند (مثلاً ۱۰۰ گرم رزین + ۵۰ گرم هاردنر).
- ابتدا رزین و سپس هاردنر را داخل ظرف بریزید.
- با یک چوب بستنی یا همزن شیشهای، به مدت ۳ تا ۵ دقیقه به آرامی مخلوط کنید.
- نکته: حتماً دیوارهها و کف ظرف را هم بزنید تا هیچ ماده ترکیبنشدهای باقی نماند، وگرنه رزین شما هرگز خشک (سفت) نمیشود و نوچ میماند.
گام سوم: حبابگیری اولیه
پس از مخلوط کردن، حدود ۵ دقیقه به محلول استراحت دهید تا حبابهای درشت به سطح بیایند. اگر رزین را کمی گرم کنید (حمام آب گرم غیرمستقیم)، حبابها سریعتر خارج میشوند.
گام چهارم: افزودن تزئینات و رنگ
حالا میتوانید رنگ یا اشیاء تزئینی (گل خشک، ورق طلا، مهرههای فلزی) را اضافه کنید.
- اگر میخواهید جسمی در وسط رزین معلق بماند، باید کار را در دو لایه انجام دهید. لایه اول را بریزید، صبر کنید تا حالت ژلهای شود، جسم را بگذارید و سپس لایه دوم را بریزید.
گام پنجم: ریختن در قالب و حبابگیری نهایی
رزین را به آرامی از لبه قالب سرازیر کنید. پس از پر شدن قالب، یک فندک اتمی را به سرعت از روی سطح رد کنید تا گرمای آن حبابهای ریز سطحی را بترکاند.
۳. انواع تکنیکهای تزئینی محبوب
تکنیک | شرح کوتاه | جلوه نهایی |
تکنیک دریا (Ocean Cell) | استفاده از رنگ آبی و سفید و سشوار برای ایجاد موج | شبیه به ساحل و کف دریا |
تکنیک پتروشیمی (Petri Dish) | چکاندن جوهر الکلی در رزین غلیظ | ایجاد رگههای عمودی و فضایی |
تکنیک قلوهسنگ (Geode) | استفاده از کریستالهای شیشهای و اکلیل در لبهها | شبیه به سنگهای معدنی قیمتی |
تکنیک دفن اشیاء | قرار دادن قطعات ساعت، حشرات یا گلهای طبیعی | حالت موزه و نوستالژیک |
۴. مراحل پس از خشک شدن (Demolding)
زمان خشک شدن بسته به نوع رزین بین ۱۲ تا ۴۸ ساعت است.
- پس از اتمام زمان، لبههای قالب سیلیکونی را به آرامی عقب بکشید و قطعه را خارج کنید.
- اگر لبههای قطعه تیز بود، از یک سنبه نرم یا سنباده پوستآب نمره ۲۰۰۰ برای صاف کردن لبهها استفاده کنید.
۵. نکات ایمنی و حرفهای (طلایی)
- دما: بهترین دما برای کار با رزین بین ۲۳ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. در دمای پایین رزین کدر میشود.
- رطوبت: رطوبت دشمن رزین است. در روزهای بارانی یا محیطهای مرطوب کار نکنید، زیرا سطح کار چسبناک باقی میماند.
- تمیز کردن ابزار: برای تمیز کردن ظرف و چوب همزن، قبل از خشک شدن رزین از الکل ۹۶ درجه یا استون استفاده کنید.
