سیستمهای اعلام حریق آدرسپذیر (Addressable) برخلاف سیستمهای متعارف، هوش بالایی دارند. در این سیستم، هر قطعه (دتکتور، شستی یا آژیر) دارای یک کد یا "آدرس" منحصربهفرد است. این موضوع به پنل اجازه میدهد تا دقیقاً بگوید کدام اتاق در کدام طبقه دچار حریق شده است.
برنامهریزی (Programming) این پنلها، قلب تپنده راهاندازی یک پروژه بزرگ است. در ادامه، مراحل و متدهای برنامهریزی این سیستمها را بررسی میکنیم.
۱. تعیین آدرس قطعات (Addressing Methods)
قبل از اینکه پنل بتواند با قطعات ارتباط برقرار کند، هر قطعه باید آدرسدهی شود. این کار به سه روش انجام میشود:
- آدرسدهی دستی (Manual/Hard Addressing): با استفاده از سوئیچهای کوچک (DIP Switch) یا کلیدهای گردان روی پشت دتکتور، آدرس عددی تنظیم میشود.
- آدرسدهی نرمافزاری (Soft Addressing): آدرسها توسط یک دستگاه دستی به نام Programmer به حافظه دتکتور تزریق میشوند.
- آدرسدهی خودکار (Auto-Addressing): در برخی برندهای پیشرفته (مانند Apollo یا Hochiki)، پنل به صورت خودکار قطعات را بر اساس ترتیب قرارگیری در لوپ شناسایی میکند.
۲. مفهوم لوپ (Loop) و توپولوژی سیمکشی
در سیستم آدرسپذیر، سیمکشی به صورت "حلقه" یا Loop انجام میشود. سیم از پنل خارج شده، از تمام دتکتورها عبور کرده و دوباره به پنل بازمیگردد.
- مزیت: اگر سیم در یک نقطه قطع شود، پنل از سمت دیگر حلقه با قطعات ارتباط برقرار میکند و سیستم از کار نمیافتد.
- ظرفیت: هر لوپ معمولاً بسته به برند، بین ۱۲۵ تا ۲۵۰ قطعه را پشتیبانی میکند.
۳. مراحل نرمافزاری برنامهریزی پنل
بعد از نصب فیزیکی، نوبت به تعریف منطق سیستم در منوی پنل یا از طریق لپتاپ میرسد:
الف) شناسایی لوپ (Loop Learning)
پنل را در حالت "جستجو" قرار میدهید تا تمام قطعات متصل به لوپ را شناسایی کند. در این مرحله پنل تعداد دتکتورها، شستیها و ماژولها را لیست میکند.
ب) گروهبندی و منطق علت و معلول (Cause & Effect)
این مهمترین بخش برنامهریزی است. شما باید تعریف کنید که اگر فلان دتکتور فعال شد، چه اتفاقی بیفتد:
- تأخیر (Delay): برای جلوگیری از تخلیه کاذب، میتوانید تعریف کنید که آژیرها ۶۰ ثانیه بعد از اولین سیگنال به صدا درآیند (مگر اینکه دتکتور دوم هم تایید کند).
- منطق زونینگ: دتکتورهای طبقه ۴ را در "زون ۴" قرار میدهید تا روی نمایشگر عبارت "حریق در طبقه ۴" درج شود.
ج) تعریف خروجیها (Output Control)
برنامهریزی کنید که در صورت حریق:
- آسانسورها به طبقه همکف بروند.
- سیستم تهویه (HVAC) خاموش شود.
- دربهای خروج اضطراری (پله فرار) باز شوند.
۴. متدهای برنامهریزی: پنل در مقابل لپتاپ
- برنامهریزی از طریق کیپد (On-board): برای پروژههای کوچک (مثلاً ۱۰۰ دتکتور) میتوان از کلیدهای روی خود پنل استفاده کرد.
- برنامهریزی با نرمافزار (PC Interface): در پروژههای بزرگ، پنل با کابل USB یا RS232 به لپتاپ وصل میشود. نرمافزارهایی مثل Sinteesi یا Loop Explorer اجازه میدهند نقشه ساختمان را وارد کرده و با درگودراپ کردن قطعات، منطق سیستم را به سرعت طراحی کنید.
۵. عیبیابی در زمان برنامهریزی
- آدرس تکراری (Double Address): اگر دو دتکتور آدرس یکسانی داشته باشند، پنل خطای "Double Address" میدهد و ارتباط با هر دو مختل میشود.
- خطای کارت لوپ (Loop Card Fault): اگر جریان مصرفی قطعات بیش از حد مجاز لوپ باشد، کارت لوپ پنل داغ شده و خطا میدهد.
- تداخل نویز: اگر از کابل شیلددار استفاده نشده باشد، نویز برق شهر باعث ایجاد اعلام حریق کاذب در زمان برنامهریزی میشود.
