دکلهای مخابراتی سازههای بلند و حیاتی هستند که برای پشتیبانی از آنتنها و تجهیزات مخابراتی جهت انتقال سیگنالهای رادیویی، تلفن همراه، تلویزیون و داده استفاده میشوند. انتخاب نوع دکل به عوامل مختلفی از جمله ارتفاع مورد نیاز، فضای نصب، شرایط آب و هوایی، و بار تحمیلی تجهیزات بستگی دارد.
۱. انواع اصلی دکلهای مخابراتی و مشخصات فنی
دکلهای مخابراتی عمدتاً به سه دسته اصلی تقسیم میشوند که هر کدام ویژگیهای فنی و کاربردهای خاص خود را دارند:
الف) دکلهای خودایستا (Self-Supporting Towers)
این دکلها نیازی به سیم مهار ندارند و پایداری خود را از طریق پایه و سازه مثلثی شکل خود تأمین میکنند.
- ۱. دکلهای مشبک (Lattice Towers):
- ساختار: از قطعات فولادی (نبشی یا لوله) تشکیل شدهاند که با اعضای خرپایی به یکدیگر متصل شدهاند. شکل مقطع معمولاً مثلثی یا مربعی است.
- مشخصات فنی:
- ارتفاع: تا 100 متر و بیشتر.
- مقاومت: مقاومت عالی در برابر بادهای شدید و بارهای سنگین (مانند آنتنهای بشقابی بزرگ).
- فضای نصب: نیاز به فضای بزرگ در پایه به دلیل گسترده بودن فونداسیون.
- کاربرد: شبکههای تلفن همراه (BTS)، ایستگاههای رادیویی پرقدرت، پیوندهای مایکروویو دوربرد.
- ۲. دکلهای مونوپل (Monopole Towers):
- ساختار: یک ستون تکی فولادی با مقطع چندضلعی (معمولاً 12 یا 16 وجهی) که به صورت تلسکوپی روی هم سوار میشوند.
- مشخصات فنی:
- ارتفاع: معمولاً 20 تا 50 متر.
- مقاومت: مقاومت خوب در برابر باد، اما باربری کمتر از دکلهای مشبک.
- فضای نصب: نیاز به کمترین فضای نصب، ایدهآل برای محیطهای شهری.
- کاربرد: دکلهای شهری، دکلهای پشت بامی، دکلهای کوچک BTS و WISP.
ب) دکلهای مهاری (Guyed Towers)
این دکلها سازههای سبک و بلندی هستند که برای حفظ پایداری خود، به سیمهای مهاری فولادی متکی هستند که از زوایای مختلف به زمین یا یک سازه محکم متصل میشوند.
- ساختار: مقاطع کوچکتر مثلثی یا مربعی که با کابلهای مهار تثبیت میشوند.
- مشخصات فنی:
- ارتفاع: قابلیت ساخت در ارتفاعات بسیار بالا (بیش از 100 متر).
- مقاومت: وزن بسیار سبک و ساختار مقرون به صرفه برای ارتفاعات زیاد.
- فضای نصب: نیاز به فضای بسیار بزرگ برای مهارها (شعاع مهارها میتواند تا دو سوم ارتفاع دکل باشد).
- کاربرد: دکلهای پخش رادیو و تلویزیون، شبکههای رادیویی حرفهای، سایتهای مخابراتی در مناطق روستایی یا باز.
ج) دکلهای تلسکوپی و پرتابل (Telescopic & Portable Towers)
- ساختار: دکلهای مونوپلی یا خرپایی سبک که به صورت هیدرولیکی یا دستی باز و بسته میشوند.
- کاربرد: اورژانس، سایتهای موقت، پایش و اندازهگیری، یا پوششدهی موقت رویدادها.
۲. راهنمای گام به گام خرید، نصب و اتصال دکل
فرایند خرید و نصب دکل یک پروژه مهندسی است که باید با دقت و طبق مراحل زیر انجام شود:
گام ۱:تعیین الزامات و انتخاب نوع دکل (طراحی اولیه)
- بررسی سایت (Site Survey): یک مهندس باید از محل نصب بازدید کرده و موارد زیر را تعیین کند:
- ارتفاع مورد نیاز: ارتفاع لازم برای دید خط دید (LOS) به دکلهای دیگر یا پوششدهی منطقه.
- شرایط محیطی: سرعت باد غالب منطقه، میزان یخبندان و شرایط لرزهخیزی زمین.
- بار تجهیزات: وزن کل آنتنها، رادیوها، کابلها و سایر تجهیزات جانبی.
- فضای موجود: اندازه زمین برای نصب فونداسیون و مهارها.
- انتخاب نوع دکل: با توجه به فضای موجود و باربری مورد نیاز، نوع دکل (مشبک، مونوپل یا مهاری) انتخاب میشود.
- انتخاب تامینکننده: از تولیدکنندگان معتبر دکل که دارای گواهینامههای کیفیت (مانند ISO یا استاندارد EIA/TIA 222) هستند، استعلام قیمت گرفته شود.
گام ۲: اجرای فونداسیون (پایهریزی)
- طراحی فونداسیون: بر اساس نوع دکل (مثلاً سه یا چهار نقطهای برای مشبک) و نوع خاک سایت، مهندس محاسبات مقاومت خاک را انجام داده و ابعاد و عمق بتنریزی را تعیین میکند.
- حفر و آرماتوربندی: محل فونداسیون حفر شده و آرماتوربندی (میلگردگذاری) با رعایت نقشههای فنی انجام میشود.
- نصب صفحه ستون (Base Plate): صفحه ستون یا بیس پلیت، که اتصال دهنده دکل و فونداسیون است، در بتن نصب و تراز میشود.
- بتنریزی: بتن با عیار مناسب ریخته شده و زمان کافی (معمولاً 7 تا 28 روز) برای گیرش و کسب مقاومت نهایی داده میشود.
گام ۳: نصب و برپایی دکل
- مونتاژ قطعات: قطعات دکل (سکشنها) در کنار فونداسیون مونتاژ میشوند.
- برپایی: بسته به ارتفاع، دکل توسط جرثقیل یا وینچهای بالابر مخصوص و با نظارت دقیق مهندس ناظر نصب میشود. در دکلهای مهاری، کابلهای مهار در زوایای صحیح نصب و با تنش سنج (Tension Meter) کشش مناسب اعمال میشود.
- رنگ آمیزی و روشنایی: دکل با رنگهای استاندارد هواپیمایی (معمولاً سفید و نارنجی/قرمز) رنگ آمیزی شده و سیستم روشنایی هشداردهنده (چراغهای دکل) نصب میشود.
گام ۴: اتصال و نصب تجهیزات
- نصب آنتن و تجهیزات: آنتنها، رادیوها و سایر تجهیزات بر اساس الگوی تعیین شده و در زوایای دقیق روی براکتهای دکل نصب میشوند.
- کابلکشی: کابلهای کواکسیال یا فیبر نوری از محل آنتنها تا اتاق تجهیزات (Shelter) کشیده میشوند.
- مدیریت کابل: استفاده از بستها و مجراهای مناسب برای محافظت کابلها در برابر عوامل محیطی (باد، آفتاب) و جلوگیری از نوسان و حرکت کابلها در طول دکل.
- سیستم ارتینگ (اتصال زمین): استانداردترین و مهمترین گام. دکل، سیستم روشنایی و تجهیزات الکتریکی باید به سیستم ارتینگ (زمین الکتریکی) استاندارد متصل شوند تا از آسیب صاعقه و شوک الکتریکی جلوگیری شود.
۳. نکات حیاتی برای متقاضیان
- استاندارد TIA/EIA 222: اطمینان حاصل کنید که طراحی دکل بر اساس آخرین ویرایش این استاندارد (که مربوط به بارهای باد و لرزه است) انجام شده باشد.
- بیمهنامه: دکلهای بلند حتماً باید تحت پوشش بیمه حوادث باشند.
- دسترسی: برای دکلهای بلند، سیستمهای نردبان ایمنی و سکوهای استراحت (Platform) را جهت تسهیل نگهداری و تعمیرات در نظر بگیرید.
آیا تمایل دارید در مورد مقایسه هزینه تمام شده دکلهای مونوپل و مشبک در ارتفاعات مختلف (مثلاً 30 متر) اطلاعات بیشتری ارائه دهم؟
