پروژه تبدیل رادیوهای قدیمی به اسپیکر بلوتوثی که در اصطلاح فنی Retrofitting نامیده میشود، پل بزرگی میان نوستالژی دهه ۱۹۵۰ و تکنولوژی ۲۰۲۶ است. این کار نه تنها یک فعالیت سرگرمکننده (DIY) است، بلکه راهی برای حفظ میراث فرهنگی و کاهش زبالههای الکترونیکی محسوب میشود.
۱. چرا رادیوهای لامپی قدیمی؟
رادیوهای قدیمی (بهویژه مدلهای مبله یا چوبی) دارای جعبههای صوتی (Cabinet) با کیفیتی هستند. چوبهای بهکار رفته در آن دوران (مانند گردو یا بلوط) به دلیل ضخامت و چگالی، رزونانس صوتی بسیار گرم و دلنشینی ایجاد میکنند که در اسپیکرهای پلاستیکی امروزی یافت نمیشود.
۲. لیست قطعات و ملزومات پروژه
برای یک تبدیل حرفهای، به تجهیزات زیر نیاز دارید:
قطعه | نقش در پروژه | ملاحظات فنی |
ماژول آمپلیفایر بلوتوث | مغز متفکر سیستم | ترجیحاً نسخه ۵.۲ یا بالاتر برای پایداری صدا |
درایور اسپیکر (باند) | تولید صدا | انتخاب سایز متناسب با خروجی چوبی رادیو |
منبع تغذیه (آداپتور) | تأمین برق | معمولاً ۱۲ یا ۲۴ ولت (بسته به آمپلیفایر) |
ماژول کاهنده ولتاژ | روشن کردن چراغهای قدیمی | تبدیل ولتاژ برای روشن کردن لامپهای دکوراتیو |
پتانسیومتر (ولوم) | کنترل صدا | برای استفاده از دکمههای چرخشی اصلی رادیو |
۳. مراحل اجرایی: از دمونتاژ تا بهرهبرداری
گام اول: تخلیه ایمن (Gutting)
ابتدا باید قطعات داخلی قدیمی (شاسی فلزی، لامپها، خازنهای بزرگ) خارج شوند.
هشدار ایمنی: خازنهای رادیوهای لامپی حتی پس از سالها میتوانند بار الکتریکی خطرناکی داشته باشند. قبل از دست زدن، آنها را تخلیه کنید.
گام دوم: مرمت بدنه (Restoration)
- تمیزکاری: با استفاده از پاککنندههای مخصوص چوب، لایههای چربی و غبار قدیمی را پاک کنید.
- پولیش: اگر بدنه خراش دارد، از واکسهای ترمیم چوب استفاده کنید تا درخشش کلاسیک خود را بازیابد.
- حفظ ظاهر: پارچه جلوی بلندگو (Grille Cloth) را در صورت پارگی با پارچههایی با بافت مشابه تعویض کنید.
گام سوم: نصب سیستم صوتی جدید
در این مرحله، آمپلیفایر بلوتوث را در داخل محفظه قرار میدهید. برای کیفیت صدای بهتر:
- از یک اسپیکر Full-range با کیفیت استفاده کنید.
- اطراف اسپیکر را با فوم یا چسب آکوستیک کاملاً درزگیری کنید تا از لرزش بدنه (Rattle) جلوگیری شود.
گام چهارم: زنده کردن پنل کاربری
بزرگترین جذابیت این پروژه این است که دکمههای قدیمی کار کنند!
- کلید پاور: سیمکشی را طوری تغییر دهید که با چرخاندن دکمه اصلی رادیو، دستگاه روشن شود.
- نور پسزمینه: پشت پنل شیشهای فرکانسها، از LEDهای با نور آفتابی (Warm White) استفاده کنید تا حس گرمای لامپهای قدیمی تداعی شود.
۴. چالشهای فنی و راهحلها
- تداخل سیگنال (EMI): بدنه چوبی مانعی برای بلوتوث نیست، اما اگر شاسی داخلی فلزی است، آنتن بلوتوث را در قسمتی قرار دهید که توسط فلز محصور نشده باشد.
- تغذیه برق: به جای استفاده از باتری، سعی کنید از یک فیش مادگی DC در پشت رادیو استفاده کنید تا به برق شهری متصل شود.
۵. ارزش اقتصادی و کلکسیونی
یک رادیوی قدیمی خراب ممکن است ارزش مادی چندانی نداشته باشد، اما یک «رادیو-اسپیکر بلوتوثی ریفربیش شده» در بازار هنر و دکوراسیون سال ۲۰۲۶، میتواند بین ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار (بسته به برند و کیفیت کار) قیمتگذاری شود.
