آسانسورها سیستمهای پیچیدهای هستند و در اغلب موارد، رفع مشکلات فنی آنها نیازمند حضور متخصصین سرویس و نگهداری است. با این حال، بسیاری از توقفها یا عملکرد نامناسب آسانسورها ناشی از مشکلات سادهای است که ساکنین با اطلاع از نحوه عملکرد سیستم و انجام چند گام اولیه، میتوانند آنها را برطرف سازند.
۱. اصول اولیه ایمنی و موارد اضطراری
قبل از هر چیز، در صورت بروز هرگونه مشکل، اصول زیر را رعایت کنید:
- حفظ آرامش: در صورت توقف ناگهانی، آرامش خود را حفظ کرده و وحشت نکنید.
- استفاده از آلارم: دکمه آلارم (زنگ خطر) یا دکمه تلفن اضطراری داخل کابین را فشار دهید تا با مدیر ساختمان یا مرکز سرویس تماس گرفته شود.
- خارج نشوید: تحت هیچ شرایطی سعی نکنید درب کابین را باز کنید یا از شکاف بین طبقات خارج شوید. این کار فوقالعاده خطرناک است.
- بررسی برق: اگر آسانسور متوقف و چراغها خاموش شدند، احتمال قطع برق اصلی وجود دارد.
۲. مشکلات رایج و روشهای عیبیابی اولیه ساکنین
در جدول زیر، متداولترین مشکلات، علل احتمالی و اقدامات اولیه ساکنین برای رفع موقت یا گزارش دقیق مشکل آورده شده است:
مشکل رایج | علت احتمالی | اقدام اولیه ساکنین |
۱. آسانسور حرکت نمیکند (در طبقه است) | قفل درب طبقات: یکی از دربهای طبقات به درستی بسته نشده است. | به آرامی تمام دربهای طبقاتی که در دسترس هستند را باز کرده و مجدداً ببندید تا قفل شوند. |
۲. درب کابین بسته نمیشود | چشم الکترونیک (فتوسل): اجسام یا گرد و غبار مانع دید سنسور درب شدهاند. | سنسورهای فتوسل (معمولاً در کنارههای درب یا به شکل میله نوری) را با دستمال نرم تمیز کنید. مطمئن شوید هیچ جسمی در مسیر درب نیست. |
۳. توقف ناهموار یا پله شدن در طبقه | نوسان برق/خطای تابلو فرمان: خطای جزئی در سیستم تراز طبقه به دلیل نوسانات برق. | آسانسور را به طبقه آخر (یا همکف) فرستاده و مجدداً برای طبقه مورد نظر احضار کنید تا سیستم تراز مجدداً تنظیم شود. |
۴. صدای غیرعادی یا لرزش شدید | نیاز به سرویس: سایش قطعات (مانند کفشکها)، روغنکاری نامناسب یا مشکلات موتور/ریلها. | توقف استفاده فوری. موضوع را به مدیر ساختمان گزارش دهید و تا زمان بازرسی توسط تکنسین، از آن استفاده نکنید. |
۵. چراغهای داخل کابین خاموش است | سوختن لامپها یا فیوز روشنایی: قطع شدن برق روشنایی داخلی کابین. | دکمه مورد نظر را فشار دهید. اگر مشکل حل نشد، مدیر باید برق AC کابین را بررسی کند. |
۶. زدن دکمه عمل نمیکند (در کابین یا طبقه) | کلید (Lock Out Switch) فعال است: آسانسور روی حالت سرویسدهی یا حالت خاموش قرار گرفته است. | اگر کلید سرویس (مانند کلید آتشنشان) در دسترسی ساکنین است، مطمئن شوید در حالت عادی قرار دارد. |
۳. عیوب فنی مهم که نیاز به گزارش فوری دارند
ساکنین باید در صورت مشاهده موارد زیر، فوراً از آسانسور استفاده نکرده و موضوع را با جزئیات کامل به شرکت سرویسدهنده گزارش دهند:
الف) مشکلات مربوط به ایمنی دربها
- عملکرد ضعیف درب: دربها با ضربه بسته میشوند یا پس از باز شدن کامل، دوباره بلافاصله بسته میشوند.
- باز شدن درب در بین طبقات: هرگونه باز شدن درب کابین یا طبقه در زمانی که کابین دقیقاً در طبقه توقف نکرده است، یک خطر بسیار جدی است.
ب) مشکلات الکتریکی و کنترلی
- بو یا دود: هرگونه بوی سوختگی یا دود در موتورخانه یا چاه آسانسور.
- مشکل در ترمز: آسانسور به آرامی متوقف نمیشود یا در محل دقیق توقف نمیکند.
ج) عملکرد سیستم نجات اضطراری (ARD)
- عدم عملکرد ARD: در صورت قطع برق، اگر آسانسور پس از چند ثانیه به نزدیکترین طبقه نرفت، یعنی سیستم نجات اضطراری کار نمیکند و باید بررسی شود.
۴. اقدامات پیشگیرانه (نقش ساکنین)
بهترین روش رفع مشکل، پیشگیری از وقوع آن است. ساکنین میتوانند با رعایت نکات زیر به سلامت آسانسور کمک کنند:
- رعایت ظرفیت: هرگز بیش از ظرفیت وزنی یا تعداد نفرات مجاز (که در داخل کابین نصب شده) از آسانسور استفاده نکنید.
- تمیز نگه داشتن: تمیز نگه داشتن مسیرهای دربها و چشمهای الکترونیک از گرد و غبار و آب برای عملکرد روان دربها ضروری است.
- عدم استفاده در هنگام آتشسوزی: هرگز در زمان آتشسوزی (مگر در آسانسورهای ویژه آتشنشان)، از آسانسور استفاده نکنید.
- گزارش بهموقع: کوچکترین صدای غیرعادی، لرزش یا نوسان دمایی را به مدیریت گزارش دهید. عدم توجه به یک نقص کوچک میتواند منجر به خرابی بزرگ شود.
یادآوری: انجام تعمیرات تخصصی و هرگونه دستکاری در تجهیزات الکتریکی یا مکانیکی آسانسور برای افراد غیرمتخصص ممنوع بوده و خطرات جانی و قانونی دارد. وظیفه ساکنین صرفاً تشخیص اولیه، انجام اقدامات احتیاطی و گزارش دقیق مشکل است.
