واردات محصولات کشاورزی و باغی فرآیندی تخصصی است که نیازمند شناخت دقیق قوانین، استانداردهای بینالمللی و زنجیره تأمین است. در ادامه، یک راهنمای کامل از نحوه واردات و اطلاعات کلیدی در این زمینه ارائه شده است.
۱. الزامات و مجوزهای وارداتی
برای واردات محصولات کشاورزی به ایران، دریافت مجوزهای زیر ضروری است:
کارت بازرگانی: این کارت اصلیترین مجوز برای هر گونه فعالیت تجاری بینالمللی است که از اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران صادر میشود.
ثبت سفارش: پس از توافق با فروشنده خارجی، باید ثبت سفارش کالا را در سامانه جامع تجارت انجام دهید. این اقدام توسط سازمان توسعه تجارت ایران بررسی و در صورت تأیید، مجوز واردات صادر میشود.
گواهی بهداشت نباتی (Phytosanitary Certificate): این گواهی توسط سازمان حفظ نباتات کشور مبدأ صادر میشود و سلامت کالا را از نظر عاری بودن از آفات، بیماریها و علفهای هرز تأیید میکند. این سند مهمترین گواهی برای ترخیص کالا در گمرک ایران است.
گواهی بازرسی (Certificate of Inspection): برای اطمینان از کیفیت، کمیت و تطابق کالا با سفارش، معمولاً یک شرکت بازرسی بینالمللی در کشور مبدأ کالا را بازرسی و گواهی مربوطه را صادر میکند.
استانداردهای ملی و گمرکی: واردات برخی محصولات نیازمند رعایت استانداردهای اجباری ایران است. همچنین، باید از قوانین گمرکی مربوط به تعرفهها و مالیات بر واردات آگاهی داشته باشید.
۲. تمهیدات و شیوههای واردات
انتخاب کشور مبدأ: با توجه به محصول مورد نظر، باید کشورهایی را انتخاب کنید که به دلیل مزیتهای جغرافیایی، آب و هوایی و فناوری، بهترین صادرکنندگان آن محصول هستند.
روش حمل و نقل: با توجه به فسادپذیری محصولات کشاورزی، حفظ زنجیره سرما (Cold Chain) از اهمیت بالایی برخوردار است.
حمل و نقل جادهای: برای واردات از کشورهای همسایه مانند ترکیه و پاکستان، کامیونهای یخچالدار بهترین گزینه هستند.
حمل و نقل دریایی: برای محمولههای بزرگ از قبیل غلات و دانههای روغنی از کشورهایی مانند برزیل و آرژانتین، از کشتیهای باری و کانتینرهای یخچالدار استفاده میشود.
حمل و نقل هوایی: برای محصولات تازه و گرانقیمت که باید در کوتاهترین زمان به مقصد برسند، از حمل و نقل هوایی استفاده میشود.
اسناد لازم: برای ترخیص کالا در گمرک ایران، علاوه بر گواهیهای فوق، به بارنامه (Bill of Lading)، فاکتور خرید (Invoice) و پکینگ لیست (Packing List) نیاز است.
۳. کشورهای مهم در صادرات محصولات کشاورزی به ایران
ترکیه و پاکستان: صادرکنندگان عمده میوهها و سبزیجات به ایران هستند.
روسیه، قزاقستان و اوکراین: تأمینکنندگان اصلی غلات مانند گندم و جو.
برزیل و آرژانتین: صادرکنندگان عمده ذرت، سویا و دانههای روغنی.
هند و کشورهای آسیای شرقی: صادرکنندگان برنج، چای و ادویه.
۴. بزرگترین صادرکنندگان محصولات کشاورزی در جهان
بر اساس دادههای سازمان تجارت جهانی (WTO) و سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO)، بزرگترین صادرکنندگان محصولات کشاورزی در جهان بر اساس ارزش دلاری در سالهای اخیر عبارتند از:
| رتبه | کشور | محصولات عمده صادراتی |
| ۱ | ایالات متحده آمریکا | سویا، ذرت، گوشت، گندم، بادام، میوهها |
| ۲ | هلند | سبزیجات (به ویژه گوجهفرنگی و فلفل)، گل، محصولات لبنی |
| ۳ | برزیل | سویا، گوشت گاو، شکر، قهوه، ذرت |
| ۴ | چین | سبزیجات، میوهها، محصولات دریایی، برنج |
| ۵ | آلمان | محصولات لبنی، گوشت، شکلات و شیرینیجات |
| ۶ | فرانسه | غلات (گندم)، شراب، محصولات لبنی |
| ۷ | کانادا | غلات (گندم، جو)، دانههای روغنی، حبوبات |
| ۸ | اسپانیا | میوهها و سبزیجات تازه، روغن زیتون، گوشت |
