دیدن لکههای روغن زیر خودرو همیشه نگرانکننده است، اما هر لکهای به معنای یک فاجعه نیست. مایعات مختلف خودرو از نظر رنگ، غلظت (ویسکوزیته) و بو با هم تفاوتهای اساسی دارند. تشخیص درست نوع مایع به شما کمک میکند تا متوجه شوید کدام سیستم (موتور، ترمز یا فرمان) دچار مشکل شده است.
در این مقاله، راهنمای گامبهگام تشخیص هویت مایعات خروجی از خودرو را بررسی میکنیم.
۱. ابزار تشخیص: تست کاغذ سفید
بهترین راه برای تشخیص دقیق رنگ و بوی روغن، قرار دادن یک تکه مقوا یا کاغذ سفید زیر محل نشت است. اجازه دهید چند قطره روی آن بریزد، سپس آن را زیر نور بررسی کنید.
۲. مشخصات انواع مایعات خودرو
الف) روغن موتور (Engine Oil)
رایجترین نوع نشتی است که معمولاً از زیر بلوک سیلندر یا واشر سرسیلندر اتفاق میافتد.
- رنگ: اگر تازه باشد، قهوهای روشن یا عسلی است. اگر کهنه باشد، به رنگ سیاه در میآید.
- غلظت: متوسط (حالتی لغزنده و چسبناک دارد).
- بو: بوی ملایم نفت یا سوختگی (اگر سیاه باشد).
ب) روغن گیربکس (Transmission Fluid)
نشت این روغن معمولاً از وسط خودرو (جایی که جعبهدنده قرار دارد) دیده میشود.
- رنگ: در اکثر خودروها (مخصوصاً اتوماتیک) قرمز روشن یا صورتی است. اگر بسیار کهنه باشد، قهوهای تیره میشود.
- غلظت: کمی غلیظتر از روغن موتور و بسیار لغزنده.
- بو: بوی تند و خاصی شبیه به نفت خام یا پلاستیک سوخته دارد.
ج) روغن هیدرولیک فرمان (Power Steering Fluid)
این روغن برای تسهیل چرخش فرمان است و معمولاً در قسمت جلوی خودرو نشت میکند.
- رنگ: معمولاً قرمز یا قهوهای روشن (بسیار شبیه به روغن گیربکس).
- غلظت: نسبتاً رقیق.
- تشخیص افتراقی: اگر هنگام چرخاندن فرمان صدای ناله (Whining) میشنوید و لکه قرمز میبینید، قطعاً روغن هیدرولیک است.
د) روغن ترمز (Brake Fluid)
این نشت بسیار خطرناک است و معمولاً نزدیک به چرخها یا زیر بوستر ترمز دیده میشود.
- رنگ: زرد شفاف یا بیرنگ (شبیه به روغن پختوپز).
- غلظت: بسیار رقیق و غیرچرب (اگر روی انگشت بگیرید، حالت صابونی دارد).
- ویژگی خاص: روغن ترمز مانند یک حلال عمل میکند؛ اگر روی بدنه ماشین بریزد، رنگ آن را خراب میکند.
ه) مایع خنککننده یا ضدیخ (Coolant)
این مایع روغن نیست، اما نشت آن بسیار شایع است.
- رنگ: معمولاً رنگهای فسفری و روشن مثل سبز، نارنجی یا صورتی.
- غلظت: بسیار رقیق و آبکی.
- بو و مزه: بوی شیرین شبیه به شربت دارد (مراقب باشید، این مایع برای حیوانات سمی است).
و) آب رادیاتور یا میعانات کولر
- رنگ: بیرنگ (آب خالص).
- نکته: اگر در تابستان کولر روشن کردهاید، دیدن قطرات آب زلال زیر ماشین کاملاً طبیعی است و نشانه خرابی نیست.
۳. جدول خلاصه تشخیص سریع
نوع مایع | رنگ رایج | غلظت | محل احتمالی نشت |
روغن موتور | قهوهای / سیاه | متوسط | زیر موتور |
روغن گیربکس | قرمز / صورتی | غلیظ | وسط خودرو |
روغن ترمز | زرد روشن | رقیق (صابونی) | نزدیک چرخها |
ضدیخ | سبز / نارنجی | آبکی | زیر رادیاتور |
هیدرولیک | قرمز / شفاف | رقیق | جلوی ماشین |
۴. اقدامات ایمنی بعد از تشخیص
- بررسی سطح مخزن: به محض تشخیص نوع روغن، مخزن مربوطه را چک کنید تا از حد مجاز کمتر نباشد.
- عدم رانندگی در نشت ترمز: اگر تشخیص دادید لکه مربوط به روغن ترمز است، به هیچ وجه حرکت نکنید و خودرو را با یدککش به تعمیرگاه ببرید.
- شستوشو: روغنهای ریخته شده روی آسفالت پارکینگ را با پودر لباسشویی و آب گرم بشویید تا هم از لک شدن دائمی جلوگیری شود و هم خطر لغزش از بین برود.
