بهینهسازی مصرف سوخت در خودروهای با سن بالا (High Mileage)، فراتر از یک تنظیم ساده است. در این خودروها، استهلاک مکانیکی باعث میشود تنظیمات کارخانهای دیگر کارآمد نباشند. ترکیب ریمپ تخصصی (ECU Remapping) و کیتهای مکمل، میتواند راندمان حرارتی موتور را بازیابی کرده و مصرف سوخت را بین ۱۰ تا ۲۰ درصد کاهش دهد.
۱. ریمپ تخصصی (ECU Remapping) برای کاهش مصرف
ریمپ یعنی بازنویسی کدهای کامپیوتر خودرو برای انطباق با شرایط فعلی موتور، نوع سوخت و آب و هوا.
پارامترهای کلیدی در ریمپ اقتصادی (Eco-Tuning):
- نسبت سوخت به هوا (AFR): در خودروهای قدیمی، $ECU$ برای جلوگیری از داغ کردن موتور، سوخت را غلیظ (Rich) میپاشد. با اصلاح جدول $Lambda$ در بارهای کم و متوسط، میتوان پاشش را به نسبت ایدهآل ($14.7:1$) نزدیک کرد.
- آوانس جرقه (Ignition Timing): با افزایش دقیق آوانس در دورهای پایین، احتراق کاملتر صورت گرفته و گشتاور موتور زودتر آزاد میشود، در نتیجه راننده نیاز به گاز دادن کمتر دارد.
- دمای کارکرد فن: کاهش دمای روشن شدن فن باعث میشود موتور در دمای پایدارتری بماند که به کاهش تبخیر سوخت و جلوگیری از ناک (Knock) کمک میکند.
۲. کدهای ریمپ و جداول تخصصی (نمونه فنی)
در نرمافزارهای ریمپ (مثل WinOLS یا ECM Titanium)، جداول با کدهای هگزادسیمال ($Hex$) مشخص میشوند. برای کاهش مصرف در خودروهای با موتور خانواده پژو ($M7.4.4$ یا $ME7.4.5$) یا پراید ($Siemens$), تغییرات در این آدرسها اعمال میشود:
نام جدول (Map) | نقش در کاهش مصرف | تغییر پیشنهادی |
Driver's Wish | حساسیت پدال گاز | کاهش خطی در ۵۰٪ اول پدال برای جلوگیری از پاشش ناگهانی |
Lambda High Load | نسبت سوخت در فشار بالا | تنظیم روی ۱.۰ برای کروز و ۰.۹۰ برای شتابگیری |
Optimal Torque | گشتاور بهینه | افزایش مقادیر در محدوده ۲۰۰۰ تا ۳۵۰۰ دور بر دقیقه |
Cold Start | غلظت سوخت هنگام استارت | کاهش زمان پاشش در دمای بالای ۶۰ درجه |
نکته فنی: تغییر در جداول Ignition Map باید با احتیاط (۱ تا ۳ درجه آوانس) انجام شود تا از پدیده ناک که باعث تخریب پیستون میشود جلوگیری گردد.
۳. کیتهای سختافزاری کاهش مصرف
علاوه بر نرمافزار، زیرساخت مکانیکی هم باید اصلاح شود:
الف) کیت مکش هوای خنک (Cold Air Intake)
هوا هرچه خنکتر باشد، غلظت اکسیژن بیشتر است. نصب لولههای رابط استیل و فیلترهای با مقاومت کم، باعث میشود موتور برای مکش هوا انرژی کمتری مصرف کند.
ب) جایگزینی سنسور اکسیژن با نسخه "Wideband"
سنسورهای قدیمی فقط "غلیظ" یا "رقیق" بودن را حس میکنند. سنسورهای وایبند (Wideband) اطلاعات دقیقتری به $ECU$ میدهند تا پاشش سوخت را با دقت میلیثانیه تنظیم کند.
ج) شمعهای ایریدیوم و وایرهای مقاومت پایین
جرقه قویتر یعنی احتراق سریعتر. در موتورهای قدیمی، بخشی از سوخت به صورت خام از اگزوز خارج میشود؛ جرقهزنی قوی این اتلاف را به حداقل میرساند.
۴. چکلیست بازگردانی راندمان (پیشنیاز ریمپ)
قبل از هرگونه ریمپ، خودروی قدیمی باید "استاندارد" شود، وگرنه ریمپ بیفایده خواهد بود:
- شستشوی انژکتور با دستگاه آلتراسونیک: برای بازگشت الگوی پاشش به حالت پودری.
- تست کمپرس سیلندر: اگر سیلندرها فرار کمپرس داشته باشند، مصرف سوخت به هیچ وجه کم نمیشود.
- بررسی کاتالیزور: کاتالیزور گرفت باعث ایجاد فشار معکوس (Back Pressure) و افزایش شدید مصرف میشود.
۵. تحلیل اقتصادی: آیا ارزش دارد؟
برای یک خودروی کارکرده که روزانه ۵۰ کیلومتر پیمایش دارد:
- کاهش مصرف: ۱.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر.
- صرفهجویی ماهیانه: حدود ۲۲ لیتر بنزین.
- بازگشت سرمایه: هزینه ریمپ و سرویسها معمولاً طی ۶ تا ۸ ماه از محل صرفهجویی سوخت و کاهش استهلاک جبران میشود.
