در این مقاله سعی میکنیم نگاه جامعی به ساختار پژو 207 بیندازیم شامل قطعات، مشکلات، نکات خرید و نگهداری این خودرو پر طرفدار ایرانی ، با ما همراه باشید.

دایره‌المعارف قطعات فنی پژو ۲۰۷

در هر بخش، قطعات را کالبدشکافی می‌کنیم، برندهای برتر را معرفی کرده و روش تشخیص قطعه اصلی را بررسی می‌کنیم:

• فاز ۱: نیروگاه (موتور TU5، تسمه‌ها و سیستم جرقه‌زنی).
• فاز ۲: انتقال قدرت (گیربکس دستی/اتوماتیک، کلاچ و پلوس).
• فاز ۳: الکترونیک و مالتی‌پلکس (ECU، سنسورها و سیم‌کشی).
• فاز ۴: تعلیق و ترمز (کمک‌فنرها، جلوبندی و سیستم ABS).
• فاز ۵: سیستم خنک‌کاری و تهویه (رادیاتور، کمپرسور و ترموستات).
• فاز ۶: بدنه و مصرفی‌های دوره‌ای.

 فاز ۱: نیروگاه (بخش اول: سیستم تایمینگ و جرقه‌زنی)

موتور TU5 قلب تپنده ۲۰۷ است. این موتور به شدت به "تایمینگ" حساس است؛ یعنی هماهنگی میلی‌متری بین پیستون‌ها و سوپاپ‌ها.

۱. کیت تسمه تایم (Timing Belt Kit)

این تسمه میل‌لنگ را به میل‌سوپاپ متصل می‌کند تا سوپاپ‌ها در زمان درست باز و بسته شوند.

• کالبدشکافی: شامل یک تسمه از جنس لاستیک تقویت‌شده با الیاف (HNBR) و دو عدد بلبرینگ (یک هرزگرد ثابت و یک تسمه‌سفت‌کن).
• تعداد دنده‌ها: ۱۳۴ دنده.
• علائم خطر: صدای جیرجیر از سمت موتور، لرزش در حالت درجا و ترک‌های ریز روی بدنه تسمه.
• برندهای برتر:
  1. Continental (آلمان): بهترین انتخاب برای ۲۰۷ (معروف به کیت کنتی).
  2. INA (آلمان): تخصصی‌ترین تولیدکننده بلبرینگ‌های تایم.
  3. Dayco (ایتالیا): نرم‌ترین عملکرد و کمترین صدا.

۲. شمع و وایر (Spark Plugs)

مسئول ایجاد جرقه برای شروع انفجار در سیلندر. در ۲۰۷، شمع‌ها از نوع پایه بلند هستند.

• کالبدشکافی: شامل یک هسته مرکزی (مسی یا ایریدیوم) و یک چینی عایق.
• برندهای پیشنهادی:
  • NGK (ژاپن): کد LZKAR6AP-11 (مناسب‌ترین برای موتورهای TU5 ایرانی).
  • Bosch (آلمان): سری Double Platinum برای شتاب بیشتر.
• علائم خرابی: سیاه شدن نوک شمع، ریپ زدن موتور (Mis-fire) و افزایش مصرف سوخت.

۳. کویل (Ignition Coil)

کویل در ۲۰۷ برخلاف خودروهای قدیمی، به صورت یک بلوک یکپارچه (رانتی) مستقیم روی شمع‌ها سوار می‌شود.

• کالبدشکافی: یک ترانسفورماتور افزایش ولتاژ که برق ۱۲ ولت باتری را به حدود ۲۰ هزار ولت تبدیل می‌کند.
• علائم خرابی: روشن شدن چراغ چک، لرزش شدید بدنه (کار کردن روی ۳ سیلندر) و کاهش قدرت ناگهانی.
• برند برتر: برند Valeo (والئو) مدل سبز یا خاکستری. در گزینه‌های داخلی، برند کروز (Crouse) کیفیت مطلوبی دارد.

۴. تسمه دینام و هرزگردها (Drive Belt)

نیرو را به دینام، پمپ هیدرولیک و کمپرسور کولر می‌رساند.

• نکته حیاتی: اگر تسمه دینام پاره شود و تکه‌های آن زیر تسمه تایم برود، موتور به شدت آسیب می‌بیند.
• برند پیشنهادی: Hutchinson (فرانسه) یا Optibelt (آلمان).

 جدول راهنمای تعویض و خرید فاز ۱

 تکنیک تشخیص اصالت (فاز ۱)

برای تشخیص تسمه تایم اصلی، به لبه‌های تسمه نگاه کنید؛ نباید پلیسه یا نخ‌های آزاد داشته باشد. همچنین اعداد چاپ شده روی تسمه اصلی با کشیدن ناخن پاک نمی‌شوند. در مورد شمع‌های NGK، واشر روی شمع نباید با دست باز شود و علامت ژاپن باید روی بخش فلزی حک شده باشد.

فاز ۲: سیستم انتقال قدرت (گیربکس، کلاچ و پلوس)

پژو ۲۰۷ در ایران با دو نوع گیربکس عرضه شده است: BE4 (دستی ۵ سرعته) و AL4 (اتوماتیک ۴ سرعته). هر دو مدل حساسیت‌های خاص خود را دارند.

۱. کیت کلاچ (Clutch Kit) - مخصوص مدل‌های دستی

کلاچ واسطه بین موتور و گیربکس است و وظیفه قطع و وصل نیرو را دارد.

• کالبدشکافی: شامل سه قطعه اصلی است: دیسک کلاچ (فشارآورنده)، صفحه کلاچ (لنت اصطکاکی) و بلبرینگ کلاچ.
• علائم خرابی: سفت شدن پدال کلاچ، لرزش خودرو هنگام شروع حرکت، "بکسوات" (بالا رفتن دور موتور بدون افزایش سرعت) و بد جا رفتن دنده‌ها.
• برندهای برتر:
  1. Valeo (والئو): مدل‌های معروف به "جعبه سبز" (ساخت فرانسه یا کره) بهترین عملکرد را دارند.
  2. LUK (لوک): برند آلمانی بسیار نرم و با دوام.
  3. Exedy (اکسدی): ژاپنی، برای رانندگی‌های پرفشار بسیار مقاوم است.
• تشخیص اصالت: روی دیسک و صفحه اصلی والئو، کد فنی و لوگو باید به صورت لیزری حک شده باشد، نه چاپ رنگی.

۲. شیربرقی‌های گیربکس (Solenoids) - مخصوص مدل‌های اتوماتیک (AL4)

این قطعات کوچک، مغز هیدرولیکی گیربکس اتوماتیک ۲۰۷ هستند.

• کالبدشکافی: دو شیربرقی اصلی (بزرگ) مسئول تنظیم فشار روغن و تعویض دنده‌ها هستند.
• علائم خرابی: تقه زدن شدید هنگام تعویض دنده، روشن شدن چراغ "S و Snow" (حالت اضطراری) و گیر کردن گیربکس در دنده ۳.
• برند برتر: برند BorgWarner (بورگ‌وارنر) که در بسته‌بندی‌های پژو-سیتروئن (PSA) عرضه می‌شود.
• نکته حیاتی: تعویض شیربرقی باید همراه با تعویض روغن گیربکس و شستشوی ساعت (Valve Body) انجام شود.

۳. پلوس و مشعلی (Drive Shaft)

پلوس نیرو را از گیربکس به چرخ‌ها منتقل می‌کند.

• کالبدشکافی: شامل شفت فلزی، سرپلوس (سمت چرخ)، مشعلی پلوس (سمت گیربکس) و سه شاخه پلوس.
• علائم خرابی:
  • صدای "تیک تیک" هنگام دور زدن کامل: خرابی سرپلوس.
  • لرزش اتاق خودرو در سرعت‌های ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتر: خرابی مشعلی یا سه شاخه پلوس.
• برندهای پیشنهادی: GKN (اصلی)، SKF یا برندهای باکیفیت داخلی مثل کروز.

۴. گردگیرهای پلوس (CV Boots)

قطعات لاستیکی ساده اما فوق‌العاده حیاتی.

• کالبدشکافی: محافظت از گریس داخل پلوس و جلوگیری از ورود گرد و غبار.
• نکته طلایی: اگر گردگیر پاره شود، پلوس در کمتر از یک هفته نابود می‌شود. همیشه در سرویس‌های دوره‌ای از تعمیرکار بخواهید گردگیرها را چک کند.
• برند پیشنهادی: SASIC فرانسه یا گردگیرهای سیلیکونی باکیفیت.

جدول راهنمای نگهداری و برندهای فاز ۲

هشدار فنی برای مالکان ۲۰۷ اتوماتیک

گیربکس AL4 به شدت به دما حساس است. اگر در ترافیک سنگین هستید، بهتر است در توقف‌های طولانی دنده را روی N قرار دهید. همچنین استفاده از روغن گیربکس تقلبی در این مدل، باعث سوختن صفحات داخلی گیربکس در کمتر از چند هزار کیلومتر می‌شود.

 فاز ۳: سیستم‌های برقی، الکترونیک و مالتی‌پلکس (ECU و سنسورها)

در ۲۰۷‌های جدید (ایرانیزه)، سیستم برق معمولاً از نوع سازه پویش یا کروز است، در حالی که در مدل‌های قدیمی از سیستم فرانسوی (BSI) استفاده شده است.

۱. مغز متفکر یا ECU

ای‌سی‌یو وظیفه کنترل تمام پارامترهای موتور (پاشش سوخت، زمان جرقه و دمای آب) را دارد.

• کالبدشکافی: یک برد الکترونیکی پیشرفته داخل یک محفظه فلزی ضد آب.
• علائم خرابی: روشن نشدن خودرو، نوسان شدید دور موتور، از کار افتادن ناگهانی سنسورها یا روشن ماندن دائم فن.
• برندهای رایج در ۲۰۷:
  1. Bosch (بوش): مدل ME7.4.5 (در مدل‌های قدیمی و باکیفیت).
  2. MAW (غرب استیل): در اکثر ۲۰۷های جدید ایرانیزه.
  3. Crouse (کروز): در مدل‌های میان‌رده.
• نکته ایمنی: هرگز هنگام روشن بودن ماشین، بست باتری را جدا نکنید؛ نوسان ولتاژ می‌تواند باعث سوختن ای‌سی‌یو شود.

۲. جعبه فیوز و یونیت‌های مرکزی (BSI / BM34 / BCM)

این واحدها مدیریت برق داخل اتاق (چراغ‌ها، شیشه‌بالابرها و سیستم صوتی) را بر عهده دارند.

• کالبدشکافی: یونیت BSI داخل اتاق (زیر فرمان) و یونیت BM34 (در مدل‌های قدیمی) یا Front Node (در مدل‌های جدید) داخل کاپوت قرار دارد.
• علائم خرابی: روشن نشدن چراغ‌ها، یکسره شدن برف‌پاک‌کن، کار نکردن قفل مرکزی یا دزدگیر.
• برند برتر: برای مدل‌های قدیمی Siemens یا Valeo اصلی؛ برای مدل‌های جدید قطعات کروز.

۳. سنسورهای حیاتی (The Sensors)

سنسورها چشم و گوش ای‌سی‌یو هستند. خرابی هر کدام رفتار موتور را تغییر می‌دهد:

• سنسور اکسیژن (Oxygen Sensor): تنظیم مصرف سوخت. برند برتر: Bosch (آلمان) یا NTK (ژاپن). (خرابی = مصرف بنزین ۲ برابر).
• سنسور مپ (MAP Sensor): سنجش فشار هوای ورودی. برند برتر: Bosch یا Continental.
• سنسور دور موتور: مسئول روشن شدن ماشین. (خرابی = ماشین استارت می‌خورد اما روشن نمی‌شود).

۴. دریچه گاز برقی (Electric Throttle Body)

در ۲۰۷، پدال گاز مستقیم با سیم به موتور وصل نیست، بلکه یک سنسور زاویه پدال را به دریچه گاز برقی ارسال می‌کند.

• کالبدشکافی: شامل یک موتور الکتریکی کوچک و یک چرخ‌دنده برای باز و بسته کردن پولکی گاز.
• علائم خرابی: گاز نخوردن ماشین (حالت لیمپ)، تاخیر در شتاب‌گیری و روشن شدن چراغ چک.
• برند برتر: Bosch یا BOSCH Plastic (در مدل‌های جدید).

 جدول راهنمای قطعات الکترونیکی فاز ۳

 هشدار "آپشن‌زدایی" و برق ۲۰۷

سیستم برق ۲۰۷ به دلیل مالتی‌پلکس بودن، به شدت به نصب غیر اصولی دزدگیر، سیستم صوتی سنگین و هدلایت‌های بی‌کیفیت حساس است. دستکاری در سیم‌کشی می‌تواند باعث "نویز" در شبکه شده و منجر به خطاهای کاذب در گیربکس اتوماتیک یا سیستم ABS شود. همیشه از سوکت‌های فابریک استفاده کنید.

 فاز ۴: سیستم تعلیق، هدایت و ترمز (هندلینگ و ایمنی)

پژو ۲۰۷ به دلیل ساختار هاچ‌بک، پایداری خوبی در پیچ‌ها دارد، اما به دلیل سیستم تعلیق نسبتاً خشک، قطعات جلوبندی آن در جاده‌های ناهموار مستهلک می‌شوند.

۱. کمک‌فنرها (Shock Absorbers)

کمک‌فنرهای ۲۰۷ نقش حیاتی در جذب ضربات و جلوگیری از کوبش اتاق دارند.

• کالبدشکافی: معمولاً از نوع روغنی یا گازی-روغنی هستند. کمک‌فنرهای جلو داخل فنر لول قرار می‌گیرند (McPherson).
• علائم خرابی: روغن‌زدگی بدنه کمک، صدای "تِق تِق" در دست‌انداز، و "الاکلنگی" شدن خودرو در جاده‌های موج‌دار.
• برندهای برتر:
  1. KYB (کایابا - ژاپن): بهترین نرمی و دوام (مدل Excel-G).
  2. Monroe (مونرو - بلژیک): هندلینگ عالی و پایداری بالا.
  3. KDS (کره): گزینه اقتصادی با کیفیت مناسب.

۲. جلوبندی (طبق، سیبک و میل موج‌گیر)

این قطعات اتصال چرخ‌ها به شاسی را برقرار می‌کنند.

• طبق (Control Arm): بازوی اصلی که چرخ را نگه می‌دارد. در ۲۰۷، بوش‌های طبق زودتر از خودِ طبق خراب می‌شوند.
• میل موج‌گیر: وظیفه حفظ تعادل در پیچ‌ها را دارد. خرابی سیبک کوچک آن باعث صدای تق‌تق آزاردهنده زیر پای راننده می‌شود.
• برند برتر: برای قطعات جلوبندی، برند TRW (فرانسه/آلمان) حرف اول را می‌زند. در بازار ایران، برند کروز و امیرنیا (در رده اقتصادی) گزینه‌های معتبری هستند.

۳. سیستم ترمز (لنت و دیسک چرخ)

۲۰۷ معمولاً در هر چهار چرخ دارای ترمز دیسکی است (به جز برخی مدل‌های جدید سقف فلزی که عقب کاسه‌ای هستند).

• دیسک چرخ: اگر دیسک لبه‌دار یا تاب‌دار شود، هنگام ترمزگیری فرمان می‌لرزد.
• لنت ترمز: حساس‌ترین قطعه مصرفی ترمز.
• برندهای برتر:
  1. ar (تکستار): برند اصلی (OE) که ایساکو هم آن را عرضه می‌کند. قدرت ترمزگیری عالی.
  2. Elig (الیگ): سرامیکی، بدون صدا و بدون گرده سیاه روی رینگ.
  3. Hi-Q (های-کیو): کره ای، نرم و اقتصادی.

۴. پمپ هیدرولیک و شیر فرمان

پژو ۲۰۷ دارای فرمان هیدرولیک (یا در مدل‌های جدید برقی) است.

• کالبدشکافی: پمپ هیدرولیک فشار روغن را برای نرم کردن فرمان تأمین می‌کند.
• مشکل رایج: نشت روغن هیدرولیک از لوله‌های فشار قوی که می‌تواند منجر به آتش‌سوزی (به دلیل نزدیکی به منیفولد اگزوز) شود.
• برند برتر: HPI (فرانسه) برای پمپ هیدرولیک و جعبه فرمان.

 جدول راهنمای نگهداری و برندهای فاز ۴

 هشدار فنی: لرزش فرمان در ترمزگیری

اگر در سرعت‌های بالای ۸۰ کیلومتر ترمز می‌گیرید و فرمان زیر دست شما می‌لرزد، دیسک‌های چرخ جلو تاب برداشته‌اند. در این حالت، تراش دادن دیسک فقط یک راه حل موقت است؛ بهترین کار تعویض دیسک به همراه لنت نو از یک برند معتبر است تا از داغ شدن مجدد و تاب برداشتن جلوگیری شود.

 فاز ۵: سیستم خنک‌کاری و تهویه (دفع حرارت و آسایش)

سیستم خنک‌کاری ۲۰۷ شامل یک مدار بسته هیدرولیکی است که توسط ترموستات و فن‌های دور متغیر مدیریت می‌شود.

۱. رادیاتور و مایع خنک‌کننده

رادیاتور وظیفه تبادل حرارت آب داغ موتور با هوای محیط را دارد.

• کالبدشکافی: ساخته شده از لوله‌های آلومینیومی ظریف و فین‌های مشبک. در ۲۰۷، مخزن انبساط به صورت جداگانه تعبیه شده تا فشار سیستم را مدیریت کند.
• علائم خرابی: کم شدن مداوم آب، بالا رفتن آمپر دما در ترافیک و رسوب‌زدگی پره‌های رادیاتور.
• برندهای برتر: 1. کوشش رادیاتور: بهترین گزینه داخلی با کیفیت صادراتی.

2. ایران رادیاتور: کیفیت استاندارد و قیمت مناسب.

• نکته طلایی: هرگز از آب لوله‌کشی استفاده نکنید. ترکیب ۵۰/۵۰ ضدیخ و آب مقطر (دی‌ یونیزه) برای جلوگیری از خوردگی آلومینیوم الزامی است.

۲. ترموستات و هوزینگ آب

ترموستات مانند یک شیر خودکار، مسیر آب به رادیاتور را بر اساس دما باز و بسته می‌کند.

• کالبدشکافی: در ۲۰۷، ترموستات داخل یک پوسته پلاستیکی یا فلزی به نام هوزینگ قرار دارد. دمای باز شدن استاندارد برای TU5 معمولاً ۸۹ درجه است.
• علائم خرابی: اگر در حالت "بسته" قفل کند، موتور در کمتر از ۵ دقیقه جوش می‌آورد. اگر در حالت "باز" قفل کند، دمای موتور بالا نمی‌رود و بخاری گرم نمی‌شود.
• برند برتر: Thomson (فرانسه) یا برند فرانسه (لیبل پژو سیتروئن).

۳. مجموعه فن و موتور فن

این بخش مسئول عبور اجباری هوا از رادیاتور در سرعت‌های پایین است.

• کالبدشکافی: شامل پروانه، موتور الکتریکی دو دور (کند و تند) و مقاومت فن.
• مشکل رایج: سوختن "مقاومت فن" (فن فقط روی دور تند کار می‌کند) یا خرابی زغال‌های موتور فن.
• برند برتر: امکو (Emco) یا کروز (Crouse).

۴. سیستم تهویه مطبوع (کولر و بخاری)

کولر ۲۰۷ از نوع اتوماتیک یا دستی است که توسط گاز R134a کار می‌کند.

• کمپرسور کولر: قلب سیستم کولر. در ۲۰۷ معمولاً برند Sanden (ساندن ژاپن/چین) استفاده می‌شود که بسیار باکیفیت است.
• رادیاتور بخاری: داخل داشبورد قرار دارد. گرفتگی آن باعث می‌شود بخاری در زمستان گرمای کافی نداشته باشد.
• فیلتر کابین: فیلتر کاغذی یا کربن فعال که مانع ورود گرد و غبار به اتاق می‌شود. تعویض سالانه آن برای جلوگیری از بوی بد کولر ضروری است.

 جدول راهنمای نگهداری فاز ۵

 هشدار فنی: درب مخزن انبساط!

یکی از کوچکترین و ارزان‌ترین قطعات ۲۰۷ که می‌تواند موتور را نابود کند، درب مخزن آب است. این درب دارای یک سوپاپ اطمینان است که فشار سیستم را تنظیم می‌کند. اگر این سوپاپ خراب شود، فشار بالا رفته و باعث ترکیدن لوله‌ها یا رادیاتور می‌شود. همیشه از سلامت واشر و سوپاپ درب مطمئن شوید.

فاز ۶: بدنه، تزیینات و مصرفی‌های دوره‌ای (نگهداری نهایی)

در این فاز، به جزئیاتی می‌پردازیم که ظاهر خودرو را نو نگه داشته و از فرسودگی قطعات داخلی جلوگیری می‌کند.

۱. چراغ‌ها و سیستم روشنایی

چراغ‌های ۲۰۷ (به‌خصوص مدل‌های نیوفیس) دارای نئون و لنز هستند که قیمت نسبتاً بالایی دارند.

• کالبدشکافی: شامل کاسه چراغ پلی‌کربنات، لنز متمرکزکننده نور و دیودهای LED (نئون).
• مشکل رایج: بخار کردن داخل چراغ یا زرد شدن طلق در اثر آفتاب.
• برندهای برتر:
  1. مدرن (Modern): تأمین‌کننده اصلی خط تولید با کیفیت عالی.
  2. SNT (اس‌ان‌تی): کیفیت ساخت بالا و شفافیت ماندگار.
  3. کروز (Crouse): در رده چراغ‌های باکیفیت و گران‌تر.

۲. فیلترهای مصرفی (The Filters)

فیلترها خط مقدم جبهه مبارزه با آلودگی‌های موتور هستند.

• فیلتر روغن: در ۲۰۷ (موتور TU5) از نوع استوانه‌ای (کاغذی) است. برند برتر: سرکان (Serkan) یا Purflux فرانسه.
• فیلتر هوا: وظیفه جلوگیری از ورود خاک به سیلندر. برند برتر: کاج یا ایمان فیلتر.
• فیلتر بنزین: جلوگیری از گرفتگی سوزن‌های انژکتور. (هر ۲۰ هزار کیلومتر حتماً تعویض شود).

۳. روانکارها و سیالات (Oils & Fluids)

انتخاب روغن موتور اشتباه، دشمن شماره یک تکنولوژی تایپیت‌های هیدرولیکی TU5 است.

• روغن موتور مناسب: حتماً باید از گرانروی 10W-40 با سطح کیفی SN یا SM استفاده شود.
• برندهای پیشنهادی:
  1. Total (7000): برند کلاسیک و پیشنهادی پژو (تولید بهران تحت لیسانس).
  2. بهران سوپر پیشتاز: باکیفیت‌ترین گزینه ایرانی.
  3. Liqui Moly (لیبولی): برای رانندگی‌های پرفشار و نرمی فوق‌العاده موتور.
• روغن هیدرولیک: باید از نوع Dexron II یا III باشد تا فرمان نرم بماند.

۴. اجزای بدنه و آینه‌ها

• آینه‌های جانبی: آینه‌های ۲۰۷ برقی و دارای راهنما هستند. برند کروز در این بخش بی‌رقیب است.
• سپرها: سپرهای تولیدی شرکت مهرکام پارس به دلیل رنگ‌پذیری بالا و انطباق دقیق با بدنه، بهترین گزینه تعویضی هستند.

جدول راهنمای تعویض‌های دوره‌ای (فاز ۶)

نکته نهایی دایره‌المعارف: روغن ترمز و روغن هیدرولیک!

بسیاری از مالکان ۲۰۷ تصور می‌کنند روغن ترمز و هیدرولیک نیاز به تعویض ندارند. اما این روغن‌ها خاصیت "جذب رطوبت" دارند. روغن ترمز کهنه باعث خوردگی بلوک ABS (که بسیار گران است) می‌شود و روغن هیدرولیک کهنه باعث سفت شدن فرمان و سوختن اورینگ‌های جعبه فرمان می‌گردد. هر دو سال یکبار این دو مایع را کاملاً تخلیه و تعویض کنید.