آشنایی با برندهای برتر لاستیک جهان، معیارهای فنی انتخاب و فناوری‌های نوین تولید تایر

لاستیک خودرو (تایر) یکی از حیاتی‌ترین اجزای ایمنی است که مستقیماً با عملکرد، فرمان‌پذیری، مصرف سوخت و ایمنی در شرایط اضطراری مرتبط است. انتخاب تایر مناسب نیازمند شناخت برندهای معتبر جهانی و درک دقیق معیارهای فنی حک شده روی دیواره لاستیک است.

۱.  معرفی برندهای برتر و پیشگام جهانی

بازار تایر جهان تحت سلطه چند شرکت بزرگ چندملیتی است که بیشترین سرمایه‌گذاری را در تحقیق و توسعه (R&D) انجام می‌دهند.

الف) برندهای پرچمدار (Tier 1)

این برندها به دلیل عملکرد عالی، کیفیت ساخت بالا و نوآوری‌های فنی در سطح جهانی شناخته شده‌اند:

• میشلن (Michelin - فرانسه): شهرت جهانی در زمینه طول عمر بالا، راندمان سوخت (مقاومت غلتشی کم) و نوآوری‌های پیشگام (مانند تایر Tweel بدون هوا).
• بریجستون (Bridgestone - ژاپن): بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان، شناخته شده برای عملکرد عالی در تایر‌های زمستانی و فناوری Run-Flat.
• گودیر (Goodyear - آمریکا): سابقه طولانی در مسابقات اتومبیل‌رانی، شناخته شده برای عملکرد خوب در تمامی فصول و نوآوری در ساختار تایر.
• پیرلی (Pirelli - ایتالیا): تمرکز قوی بر تایر‌های عملکرد بالا (High-Performance) و سوپراسپرت‌ها.

ب) برندهای با کیفیت (Tier 2 و منطقه‌ای)

این برندها اغلب کیفیت بسیار خوبی با قیمت مناسب ارائه می‌دهند:

• هانکوک (Hankook - کره جنوبی): تعادل خوبی بین قیمت، کیفیت و عملکرد.
• کومهو (Kumho - کره جنوبی): شهرت در تایر‌های اقتصادی و مسابقه‌ای.
• یوکوهاما (Yokohama - ژاپن): تخصص در تایر‌های تابستانی و عملکرد بالا.

۲.  معیارهای فنی انتخاب تایر (کد‌های UTQG)

تمام تایرهای فروخته شده دارای کدهایی روی دیواره خود هستند که اطلاعات حیاتی در مورد عملکرد، سایز و استانداردهای کیفی را ارائه می‌دهند.

الف) اطلاعات ابعادی (سایز)

مثال: 205/60R15 91H

• 205 (عرض تایر): عرض تایر بر حسب میلی‌متر.
• 60 (نسبت منظر/Aspect Ratio): ارتفاع دیواره تایر به صورت درصدی از عرض (در اینجا 60% از 205 میلی‌متر). عدد پایین‌تر به معنای دیواره کوتاه‌تر و فرمان‌پذیری بهتر است.
• R (ساختار): Radial (رادیال - ساختار امروزی).
• 15 (قطر رینگ): قطر رینگ بر حسب اینچ.
• 91 (شاخص بار/Load Index): حداکثر وزنی که تایر می‌تواند تحمل کند.
• H (شاخص سرعت/Speed Rating): حداکثر سرعتی که تایر می‌تواند تحمل کند (H = 210 km/h).

ب) کدهای استاندارد کیفی آمریکا (UTQG - Uniform Tire Quality Grading)

این کدها، ابزاری برای مقایسه عملکرد تایر هستند:

1. Treadwear (مقاومت در برابر سایش): مقیاسی از 100 به بالا. عدد بالاتر به معنای عمر طولانی‌تر آج تایر است. (500 بسیار خوب است).
2. Traction (چسبندگی در شرایط خیس): بر حسب حروف AA، A، B، C. AA بهترین عملکرد ترمزگیری در سطوح خیس را نشان می‌دهد.
3. Temperature (مقاومت حرارتی): بر حسب A، B، C. A بهترین مقاومت در برابر تولید حرارت و دفع آن را نشان می‌دهد که برای سرعت‌های بالا حیاتی است.

ج) تاریخ تولید (DOT Code)

• اهمیت: لاستیک نباید بیشتر از 4 سال از تاریخ تولید آن گذشته باشد، حتی اگر استفاده نشده باشد.
• نحوه خواندن: چهار رقم آخر کد DOT (مثلاً 4823) نشان‌دهنده هفته و سال تولید است (48امین هفته سال 2023).

۳.  فناوری‌های نوین تولید تایر

صنعت تایر به سرعت در حال تکامل است تا با نیازهای خودروهای مدرن (به ویژه خودروهای الکتریکی) و قوانین سخت‌گیرانه محیط زیستی مطابقت یابد.

الف) فناوری‌های ساختاری و مواد

1. تایرهای Run-Flat (RFT): دارای دیواره‌های جانبی تقویت‌شده هستند که پس از پنچری و از دست دادن باد، تایر را قادر می‌سازد تا برای مسافت محدودی (مثلاً 80 کیلومتر با سرعت 80 کیلومتر در ساعت) به مسیر خود ادامه دهد. این امر نیاز به لاستیک زاپاس را حذف می‌کند.
2. تایرهای هوشمند (Smart Tires): مجهز به سنسورهای RFID یا بلوتوثی که فشار باد، دما، و عمق آج را اندازه‌گیری کرده و اطلاعات را به صورت لحظه‌ای به راننده یا سیستم BMS خودرو ارسال می‌کنند.
3. ترکیبات سیلیکا (Silica Compounds): استفاده از سیلیکا به جای کربن سیاه در ترکیب لاستیک آج، باعث کاهش مقاومت غلتشی و در نتیجه کاهش مصرف سوخت می‌شود، بدون اینکه چسبندگی در شرایط مرطوب فدا شود.

ب) پاسخ به نیازهای خودروهای الکتریکی (EVs)

خودروهای برقی به دلیل وزن بالای باتری‌ها و گشتاور آنی بالا، تایرهای مخصوصی را طلب می‌کنند.

1. مقاومت غلتشی پایین (Low Rolling Resistance - LRR): برای افزایش برد مسافتی (Range)، تایرهای EV با LRR طراحی می‌شوند تا کمترین انرژی را برای حرکت مصرف کنند.
2. تحمل وزن بالا (High Load Capacity): به دلیل وزن زیاد باتری‌ها، تایرهای EV باید دارای شاخص بار بیشتری باشند و ساختار مستحکم‌تری در دیواره داشته باشند.
3. کاهش نویز (Noise Reduction): به دلیل سکوت موتورهای برقی، صدای تایر (صدای غلتش) مشهودتر است. تایر‌های EV اغلب دارای لایه‌های فوم جاذب صدا در داخل تایر هستند تا نویز کاهش یابد.

۴.  راهنمای عملی برای خرید

• حفظ استاندارد کارخانه: همواره سعی کنید سایز و شاخص‌های سرعت و بار توصیه شده توسط کارخانه سازنده خودرو را رعایت کنید.
• انتخاب فصلی: اگر در مناطق سردسیر زندگی می‌کنید، تایر‌های چهار فصل (All-Season) یا زمستانی (Winter Tires) را انتخاب کنید.
• بررسی آج: در هنگام خرید، عمق آج، شکل بلوک‌های آج و کانال‌های تخلیه آب را بررسی کنید تا مطمئن شوید برای شرایط جاده شما مناسب است. (آج‌های عمیق‌تر برای مناطق بارانی و گلی بهتر هستند).

راهنمای جامع رینگ و لاستیک خودروهای متداول داخلی

تهیه یک جدول کامل و دقیق از مشخصات رینگ و لاستیک خودروهای متداول داخلی نیازمند دقت بالا در مدل‌ها و سال‌های تولید است، زیرا خودروسازان گاهاً سایز رینگ و لاستیک را تغییر می‌دهند. این مقاله شامل دو بخش است: جدول مشخصات فنی و جدول مقایسه مزایا و معایب تایرهای داخلی بر اساس بازخورد مصرف‌کنندگان.

۱. جدول مشخصات فنی رینگ و لاستیک خودروهای متداول داخلی

این جدول شامل سایز فابریک (OEM) رینگ و لاستیک برخی از پرتیراژترین خودروهای سواری داخلی است:

توضیح اصطلاحات فنی:

• PCD (Pitch Circle Diameter): قطر دایره‌ای که از مرکز سوراخ‌های پیچ چرخ عبور می‌کند (مثلاً 4 x 100 یعنی 4 پیچ و فاصله 100 mm).
• CB (Center Bore): قطر سوراخ مرکزی رینگ که روی توپی چرخ قرار می‌گیرد. این عدد باید دقیقاً با توپی چرخ مطابقت داشته باشد.

۲. جدول مقایسه مزایا و معایب تایرهای داخلی (بر اساس نظرات مصرف‌کنندگان)

کیفیت و عملکرد تایرهای داخلی در سال‌های اخیر بهبود یافته است، اما هر برند همچنان ویژگی‌ها و ضعف‌های خاص خود را دارد. این جدول بر اساس بازخورد و تجربه عمومی کاربران و متخصصین تایر تنظیم شده است:

۳. نکات مهم در مورد انتخاب تایر

الف) تاریخ تولید (DOT)

• بررسی: حتماً کد چهار رقمی حک شده روی دیواره تایر (دو رقم اول هفته و دو رقم دوم سال تولید) را بررسی کنید.
• اهمیت: تایرهایی که بیش از 4 سال از تاریخ تولید آن‌ها گذشته است (حتی اگر نو باشند) به دلیل خشک شدن مواد پلیمری، نباید خریداری شوند.

ب) شاخص سرعت و وزن

• بار (Load Index): مطمئن شوید که شاخص تحمل بار تایر (مثلاً 82 یا 88) با وزن خودرو شما سازگار باشد.
• سرعت (Speed Rating): شاخص سرعت (مثلاً H یا V) نشان‌دهنده حداکثر سرعت مجاز برای آن تایر است. این شاخص در تایرهای فابریک معمولاً رعایت شده است.

ج) سایز جایگزین (آپلایزینگ)

تغییر سایز تایر باید با دقت انجام شود تا قطر کلی تایر بیش از 2% با قطر فابریک تفاوت نداشته باشد. این کار برای جلوگیری از اختلال در عملکرد سیستم ترمز ABS و کیلومترشمار ضروری است.

اختلاف قطر نهایی = fracقطر تایر جدید - قطر تایر فابریکقطر تایر فابریک times 100

برای مثال، اگر سایز فابریک 185/65 R14 باشد، سایز 195/60 R14 یک جایگزین مناسب با اختلاف قطر بسیار کم است.