پرورش رزا رودیولا در منزل امکانپذیر است، اما نیاز به شرایط محیطی کاملاً متفاوتی نسبت به گیاهان گرمسیری مانند هل و وانیل دارد. این گیاه یک گونه مقاوم است که بومی مناطق سرد، قطبی و کوهستانی بوده و برای رشد به هوای خنک و نور زیاد نیاز دارد.
۱. شرایط ضروری برای رشد رزا رودیولا
دما و آب و هوا: این گیاه به سرما عادت دارد و برای رشد مناسب به یک دوره یخبندان زمستانی نیاز دارد. دمای مطلوب برای رشد آن در تابستان بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است، اما در زمستان باید دمای محیط به زیر صفر درجه سانتیگراد برسد تا دوره خواب گیاه کامل شود. این گیاه برای کشت در مناطق گرم و مرطوب مناسب نیست.
نور: رزا رودیولا به نور کامل خورشید نیاز دارد. آن را در مکانی قرار دهید که روزانه حداقل ۶ ساعت نور مستقیم دریافت کند. کمبود نور باعث رشد ضعیف و کاهش تولید ترکیبات دارویی آن میشود.
خاک: این گیاه به خاکی با زهکشی فوقالعاده بالا نیاز دارد. در خاکهای سنگین و مرطوب به سرعت ریشه آن دچار پوسیدگی میشود. از ترکیبی از شن، خاک باغچه و کمی کمپوست استفاده کنید یا آن را در باغچه سنگی خود بکارید.
۲. تجهیزات و تمهیدات لازم
تهیه گیاه: بهترین راه برای شروع، خرید یک گیاه کوچک یا قلمه ریشه از مراکز معتبر است. پرورش آن از طریق بذر زمانبر بوده و نیاز به فرآیند سرمادهی (Cold Stratification) دارد.
گلدان: از گلدانهای سفالی یا گلدانهایی با سوراخهای زهکشی بسیار زیاد استفاده کنید. گلدان سفالی به دلیل تهویه مناسب، از رطوبت اضافی خاک جلوگیری میکند.
محل کشت: اگر در منطقه سردسیر زندگی میکنید، میتوانید آن را در باغچه یا باغ سنگی خود بکارید. در غیر این صورت، آن را در گلدان روی بالکن یا پشتبام قرار دهید تا در زمستان در معرض سرما قرار گیرد.
۳. نحوه کاشت و نگهداری
کاشت: قلمه یا گیاه را در خاک آماده شده بکارید، به گونهای که ریشهها به طور کامل پوشیده شوند.
آبیاری: رزا رودیولا یک گیاه مقاوم به خشکی است. اجازه دهید خاک بین دو آبیاری کاملاً خشک شود. آبیاری بیش از حد دشمن اصلی این گیاه است.
کوددهی: این گیاه در خاکهای با مواد مغذی کم نیز به خوبی رشد میکند. بنابراین، نیازی به کوددهی منظم ندارد. در صورت نیاز، میتوانید در ابتدای فصل رشد از یک کود مایع بسیار رقیق استفاده کنید.
۴. چالش تولید و برداشت
زمانبر بودن: مهمترین نکته در پرورش رزا رودیولا، صبر است. بخش باارزش این گیاه ریزوم (ساقه زیرزمینی) آن است. تولید ترکیبات فعال دارویی در ریزوم، به حداقل ۳ تا ۴ سال زمان نیاز دارد.
برداشت: برای برداشت، باید کل گیاه را پس از خشک شدن برگها در پاییز، از خاک خارج کنید. ریزومها را تمیز کرده و سپس خشک کنید.
به طور خلاصه، پرورش رزا رودیولا یک فعالیت باغبانی برای افراد صبور و ساکن مناطق سردسیر است که از پرورش گیاهان منحصربهفرد لذت میبرند.